แพทย์แผนจีนรักษาภูมิแพ้

ภูมิแพ้คืออะไร?

ภูมิแพ้เป็นภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นภายนอกไวและมากเกินปกติ ทำให้เกิดอาการอักเสบตามบริเวณต่างๆ เช่น จมูก ตา หรือผิวหนัง ส่งผลให้เกิดอาการภูมิแพ้ เช่น จามบ่อย น้ำมูกไหล คัดจมูก คันจมูก คันตา น้ำตาไหล คันคอ ไอเรื้อรัง ผื่นตามผิวหนัง ลมพิษ คันตามผิวหนัง

ภูมิแพ้อากาศเกิดจากสาเหตุอะไร?

อาการภูมิแพ้ทางเดินหายใจและภูมิแพ้อากาศเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัยร่วมกัน

2.1 พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม

ประวัติคนในครอบครัวเป็นภูมิแพ้ ประกอบกับการอยู่ในสภาพอากาศที่แปรปรวนบ่อย หรือ อยู่ในสภาพพื้นที่ที่กระตุ้นอัตราการเกิดภูมิแพ้สูง เช่น ฝุ่นเยอะ มลพิษ ความชื้น

2.2 ฝุ่นละออง ไรฝุ่น และสารก่อภูมิแพ้

ภูมิแพ้มันโดนกระตุ้นระบบทางเดินหายใจได้ง่ายจากสารก่อภูมิแพ้ เช่น ไรฝุ่น ละอองเกสร ละอองฝุ่น PM2.5 ขนสัตว์ ควันบุหรี่ เชื้อรา พื้นที่ที่มีความชื้นสูง

2.3 ภูมิคุ้มกันที่ไม่สมดุล

เมื่อระบบภูมิคุ้มกันไวต่อสิ่งกระตุ้นมากเกินไป ร่างกายจะหลั่งสารฮีสตามีน (Histamine) ทำให้เกิดอาการภูมิแพ้ หรือแม้แต่ในภาวะที่ร่างกายอ่อนแอ ภูมิตก ทำให้เกราะป้องกันตามธรรมชาติทำงานลดลงก่อให้เกิดภูมิแพ้ได้ง่ายเช่นกัน

2.4 พฤติกรรมการใช้ชีวิตที่กระตุ้นอาการ

อาการภูมิแพ้มีความสัมพันธ์โดยตรงกับการนอนดึก พักผ่อนไม่เพียงพอ ความเครียดสะสม และการทานของเย็นหรือของทอดเป็นประจำ

แพทย์แผนจีนมองโรคภูมิแพ้อย่างไร?

แพทย์แผนจีนมองว่าอาการภูมิแพ้ไม่ได้เกิดจากสารก่อภูมิแพ้เท่านั้น แต่เกิดจากร่างกายที่เสียสมดุลของปอด ม้าม และไต ส่งผลให้ "เว่ยชี่" (卫气) หรือภูมิคุ้มกันพื้นผิวร่างกายอ่อนแอลง เมื่อเผชิญกับปัจจัยก่อโรคภายนอกอย่างความเย็น ลม หรือความชื้น จึงกระตุ้นให้เกิดอาการแพ้จมูก น้ำมูกไหล และคัดจมูกเรื้อรัง

แพทย์แผนจีนรักษาภูมิแพ้ด้วยวิธีใดบ้าง?

4.1 ฝังเข็มภูมิแพ้

ฝังเข็มภูมิแพ้ เป็นที่นิยมมาก โดยแพทย์จีนจะฝังเข็มที่จุดลมปราณสำคัญตามการวินิจฉัยเฉพาะบุคคล เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดและชี่ ลดการอักเสบในโพรงจมูก บรรเทาอาการคัดจมูก เสริมความแข็งแรงของ"เว่ยชี่" (卫气) ปรับสมดุลภูมิคุ้มกัน ไม่ให้ไวต่อสิ่งเร้าที่เข้ามากระทบ โดยมีงานวิจัยรองรับ ในวารสาร European Journal of Medical Research จากกลุ่มตัวอย่าง 4,413 คนว่า ฝังเข็มภูมิแพ้ ช่วยลดอาการคัดจมูก น้ำมูกไหล และเพิ่มคุณภาพชีวิตได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยผลลัพท์ใกล้เคียงกันกับกลุ่มที่ใช้ยาแก้แพ้กลุ่ม Antihistamines

แหล่งอ้างอิง: Acupuncture for allergic rhinitis: a systematic review and meta-analysis (PubMed)

4.2 สมุนไพรจีน

ใช้ตำรับสมุนไพรจีนภูมิแพ้เพื่อปรับบำรุงปอด ม้าม และไต ให้กลับมาทำงานสมบูรณ์ ช่วยลดความไวของระบบภูมิคุ้มกัน โดยจัดยาเฉพาะบุคคลตามการวินิจฉัยของแพทย์ เช่น

• บำรุงปอด เสริมภูมิ
• บำรุงม้าม
• บำรุงไต
• ขับความชื้น

โดยมีงานวิจัยที่ถูกตีพิมพ์ในวารสาร Phytotherapy Research พบว่าการใช้ตำรับสมุนไพรจีนรับประทานสามารถลดคะแนนอาการทางจมูก (Total Nasal Symptom Score) เช่น จาม คัน คัดจมูก และลดอัตราการกลับมาเป็นซ้ำได้อย่างปลอดภัย

• แหล่งอ้างอิง: Oral application of Chinese herbal medicine for allergic rhinitis (PubMed)

4.3 การปรับสมดุลร่างกายและรักษาแบบผสมผสาน

แนะนำการใช้การฝังเข็มและสมุนไพรจีนผสมผสานกัน ซึ่งงานวิจัยจากวารสารทางการแพทย์ Allergy ทดสอบการรักษาภูมิแพ้ตามฤดูกาลด้วยการฝังเข็มร่วมกับสมุนไพรจีน พบว่ากลุ่มที่ได้รับการรักษาร่วมมีอาการภูมิแพ้ลดลงอย่างชัดเจน และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

• แหล่งอ้างอิง: Acupuncture and Chinese herbal medicine in seasonal allergic rhinitis (PubMed)

แพทย์แผนจีนนอกจากการรักษา แพทย์มักแนะนำให้ผู้ป่วยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่อาจส่งผลต่อการกำเริบได้ เช่น

• ปรับเวลานอน
• ลดอาหารที่กระตุ้นการอักเสบ
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• รับประทานอาหารให้เหมาะกับสภาพร่างกาย
• ลดความเครียด
• ประโยชน์ของการรักษาภูมิแพ้ด้วยแพทย์แผนจีน

การรักษาอย่างต่อเนื่องช่วยให้

• ลดความถี่ของอาการภูมิแพ้
• ลดอาการคัดจมูก
• ลดน้ำมูกเรื้อรัง
• นอนหลับดีขึ้น
• คุณภาพชีวิตดีขึ้น
• ลดการกำเริบของอาการในบางราย
• ช่วยรักษาภูมิแพ้ที่ต้นเหตุ ลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ
• บรรเทาอาการแพ้จมูก คัดจมูก และน้ำมูกไหล โดยไม่ต้องพึ่งยาปฏิชีวนะหรือสเตียรอยด์ต่อเนื่อง
• ปรับสมดุลระบบภูมิคุ้มกันและบำรุงสุขภาพโดยรวมให้ดีขึ้น
• ปลอดภัยและมีผลข้างเคียงน้อยเมื่อดูแลโดยแพทย์แผนจีน

ใครบ้างที่เหมาะกับการรักษาภูมิแพ้ด้วยแพทย์แผนจีน?

- ผู้มีอาการภูมิแพ้อากาศเรื้อรัง มีอาการกำเริบบ่อย ทานยาแผนปัจจุบันแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น จำเป็นต้องเพิ่มขนาดยาขึ้นเรื่อยๆ

ผู้ที่ต้องการดูแลสุขภาพควบคู่กับการรักษาแผนปัจจุบัน เพื่อลดยาสเตียรอยด์

• ผู้ที่ต้องการหลีกเลี่ยงผลข้างเคียงจากยา เช่น อาการง่วงซึม หรือปากแห้ง

• ผู้ที่ต้องการฟื้นฟูร่างกายและเพิ่มภูมิคุ้มกันในระยะยาว

ต้องรักษากี่ครั้งจึงจะเห็นผล?

โดยทั่วไปจะเริ่มเห็นผลการเปลี่ยนแปลงเรื่องอาการคัดจมูกหรือจามลดลงตั้งแต่ครั้งแรก และหลังจากการฝังเข็ม 3–5 ครั้ง จะเห็นการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจนขึ้น เช่น ลดอาการกำเริบ ลดความถี่ในการเกิดภูมิแพ้ ทั้งนี้สำหรับการปรับสมดุลร่างกายให้คงที่ แนะนำให้ทำการรักษาอย่างต่อเนื่อง 1 ครั้ง/สัปดาห์ เพื่อผลลัพธ์ที่ชัดเจน และการเปลี่ยนแปลงขึ้นอยู่กับความเรื้อรังของอาการและสุขภาพของผู้ป่วย

การดูแลตัวเองเพื่อช่วยลดอาการภูมิแพ้

• สวมหน้ากากอนามัยเมื่อต้องออกไปในพื้นที่ที่มีฝุ่นละอองหรือไรฝุ่น

• หลีกเลี่ยงการดื่มน้ำเย็น เครื่องดื่มน้ำแข็ง และทานของทอด รับประทานอาการที่มีประโยชน์

• พักผ่อนให้เพียงพอและออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

• รักษาความอบอุ่นของร่างกาย โดยเฉพาะบริเวณคอและหน้าอก

• ข้อควรระวังในการรักษาภูมิแพ้ด้วยแพทย์แผนจีน
• ควรได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์แผนจีนที่มีใบประกอบโรคศิลปะเท่านั้น
• ผู้ที่ทานยาสลายลิ่มเลือก สตรีมีครรภ์ ควรแจ้งแพทย์แผนจีนก่อนการรักษา
• ไม่ควรหยุดยาที่แพทย์แผนปัจจุบันสั่งเอง
• แจ้งโรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ ก่อนเข้ารับการรักษา
• สมุนไพรจีนควรใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น ไม่ควรซื้อรับประทานเอง
• สรุป

แพทย์แผนจีนรักษาภูมิแพ้

โดยมุ่งเน้นการปรับสมดุลของร่างกาย ควบคู่กับการบรรเทาอาการ ผ่านการ

ฝังเข็มภูมิแพ้

การใช้

สมุนไพรจีนภูมิแพ้

และการดูแลสุขภาพในชีวิตประจำวัน ผู้ที่มี

ภูมิแพ้อากาศ

หรือ

แพ้จมูก

ควรได้รับการประเมินจากแพทย์เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล เพื่อบรรเทาอาการ ภูมิแพ้อากาศ และอาการ แพ้จมูก ได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย