ฝังเข็มช่วยเรื่องประจำเดือนอย่างไร? ทางเลือกดูแลสุขภาพสตรีด้วยแพทย์แผนจีน

ประจำเดือนมาไม่ปกติคืออะไร?

คือประจำเดือนที่มาเร็ว มาช้า มาไม่แน่นอน หรือปริมาณเลือดผิดไปจากที่เคยเป็น ซึ่งบางครั้งอาจมีอาการปวดควบคู่จนใช้ชีวิตลำบากได้ เรื่องนี้ไม่ได้อยู่ที่มดลูกอย่างเดียว ตามศาสตร์การแพทย์แผนจีนมองว่าอาการเหล่านี้สะท้อนถึงความไม่สมดุลของร่างกายทั้งระบบ

สาเหตุของประจำเดือนมาไม่ปกติและปวดประจำเดือน

2.1 ความเครียดและการพักผ่อนไม่เพียงพอ

ความเครียดสะสมหรือการนอนน้อยทำให้ชี่ของตับติดขัด ซึ่งตับมีหน้าที่คุมการไหลเวียนของชี่และเลือด หากเกิดการติดขัดทำให้รอบเดือนแปรปรวนได้ง่าย

2.2 ฮอร์โมนไม่สมดุล

แพทย์แผนจีนไม่ได้พูดถึงฮอร์โมนตรงๆแบบแพทย์แผนปัจจุบัน แต่มองผ่านเส้นทางพลังงานที่เชื่อมมดลูกเข้ากับตับ ม้าม และไต เมื่อพลังงานและเลือดไปเลี้ยงเส้นทางนี้ไม่เพียงพอหรือไหลเวียนไม่ดี ก็จะแสดงออกมาเป็นรอบเดือนที่ไม่แน่นอน บางเดือนมาไว บางเดือนมาช้า

2.3 ภาวะ PCOS และเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่มักเกี่ยวกับภาวะเลือดคั่งหรือความชื้นสะสมในอุ้งเชิงกราน ซึ่งสิ่งเหล่านี้ถือเป็นของเสียหรือสิ่งที่ควรถูกขับออกไปจากร่างกายแต่กลับตกค้างสะสมในร่างกายนานเกินไปจนทำให้เกิดภาวะที่ผิดปกติ

2.4 พฤติกรรมการใช้ชีวิตและโภชนาการกินของเย็นจัดหรือดิบเป็นประจำอาจทำให้การทำงานของม้ามอ่อนแอได้ ส่วนการอดนอนหรือทำงานหนักก็บั่นทอนชี่และเลือดที่เลี้ยงรอบเดือนโดยตรง ทำให้เลือดไม่สามารถถูกกักเก็บในตับได้อย่างเต็มประสิทธิภาพช่วงที่กำลังนอน

แพทย์แผนจีนมองปัญหาประจำเดือนอย่างไร?

รอบเดือนที่ดีต้องมาจากตับ ม้าม ไตที่สามารถทำงานประสานกันได้ดี ถ้าอวัยวะไหนอ่อนแอหรือติดขัด รอบเดือนก็จะแปรปรวนตาม ดังนั้นการรักษากับแพทย์แผนจีนจึงไม่ได้เล็งแค่การดูแลแค่มดลูก แต่ต้องปรับทั้งระบบให้สมดุลแบบยั่งยืน

ฝังเข็มช่วยเรื่องประจำเดือนอย่างไร?

เข็มช่วยกระตุ้นให้ชี่และเลือดไหลเวียนคล่องขึ้น ลดจุดที่ติดขัดซึ่งเป็นต้นเหตุของอาการปวดและรอบเดือนแปรปรวน

ฝังเข็มช่วยบรรเทาอาการอะไรได้บ้าง?

• 5.1 ปวดประจำเดือนอาการปวดอาจเกิดจากชี่และเลือดติดขัด หรือร่างกายขาดการหล่อเลี้ยง การฝังเข็มจึงอาจช่วยลดปวด กระตุ้นการไหลเวียน หรือบำรุงร่างกายได้ทั้งระบบ
• 5.2 ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอช่วยให้ร่างกายไหลเวียนพลังงานลื่นขึ้น พร้อมบำรุงระบบที่เกี่ยวกับการสร้างเลือดและพลังชีวิตให้แข็งแรง รอบเดือนจึงค่อยๆ กลับมาสม่ำเสมอ
• 5.3 อาการก่อนมีประจำเดือน (PMS)อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย เจ็บคัดเต้านม ในมุมแพทย์แผนจีนมองว่าเกิดจากพลังงานติดขัด ฝังเข็มช่วยคลายจุดนี้ให้ผ่อนคลายขึ้นก่อนมีประจำเดือน

5.4 อาการร่วมจากฮอร์โมนไม่สมดุลอาการเหนื่อยล้า นอนไม่หลับ ร้อนวูบวาบมักมาจากร่างกายที่ขาดความสมดุล

ใครบ้างที่เหมาะกับการฝังเข็มเพื่อดูแลสุขภาพสตรี?

เหมาะกับผู้ที่มีอาการปวดประจำเดือน PMS หรือรอบเดือนคลาดเคลื่อน และได้รับการประเมินแล้วว่าไม่มีภาวะเร่งด่วน ผู้ที่มี PCOS หรือเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่สามารถฝังเข็มร่วมกับการรักษาหลักได้

ควรฝังเข็มช่วงไหนของรอบเดือน และต้องทำกี่ครั้ง?

แต่ละช่วงของรอบเดือนจะใช้วิธีการเข็มที่ต่างกัน เช่น ช่วงมีประจำเดือนจะเน้นลดปวดและขับเลือดที่คั่งค้าง ส่วนช่วงหลังหมดประจำเดือนเน้นบำรุงเลือดเป็นหลัก โดยทั่วไปมักฝังเข็มสัปดาห์ละครั้ง ทั้งนี้ความถี่ขึ้นอยู่กับอาการและพื้นฐานร่างกายของแต่ละคน

การดูแลตัวเองเพื่อช่วยให้รอบเดือนสมดุลพยายามให้ช่วงท้องและเท้าอบอุ่น หลีกเลี่ยงน้ำเย็นจัดหรืออาการฤทธิ์เย็นช่วงมีประจำเดือน ทานของบำรุงเลือด เช่นผักใบเขียว พุทราจีน อินทผลัม พักผ่อนให้เพียงพอ ผ่อนคลายความเครียด

ข้อควรระวังในการฝังเข็มควรฝังเข็มกับแพทย์แผนจีนที่มีใบอนุญาตประกอบโรคศิลปะและรับบริการในสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต ควรแจ้งแพทย์แผนจีนหากตั้งครรภ์ รับประทานยาละลายลิ่มเลือด มีเลือดออกง่าย หรือมีโรคประจำตัว

สรุปแพทย์แผนจีนมองปัญหาประจำเดือนเป็นเรื่องของสมดุลทั้งร่างกาย ไม่ใช่แค่ปัญหาที่มดลูกอย่างเดียว ฝังเข็มจึงเป็นตัวช่วยหนึ่งที่ปรับสมดุลเหล่านี้ให้กลับมาทำงานร่วมกันดีขึ้น ทั้งนี้การดูแลและรักษาสุขภาพประจำวันควบคู่กับการรักษาก็จะยิ่งเห็นผลได้รวดเร็วยิ่งขึ้น